น้ำตาลในเลือดต่ำ จะมีอาการเวียนศีรษะ ใจสั่น มือสั่น เหงื่อออก ทั้งที่ไม่ได้อดอาหารหรือออกแรงหนัก อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่เรื่องเล็กน้อย โดยเฉพาะในผู้ป่วยเบาหวาน เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ภัยเงียบที่เกิดขึ้นได้อย่างกะทันหัน อาจนำไปสู่อันตรายร้ายแรงได้

โรคเบาหวาน(Diabetes) เกิดจากอะไร

โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรัง ที่เกิดจากความผิดปกติของการทำงานของฮอร์โมนอินซูลิน ซึ่งอาจเกิดจากการที่ร่างกายผลิตอินซูลินไม่เพียงพอ หรือไม่สามารถนำน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในผู้ป่วยที่ต้องใช้อินซูลิน หรือ ยากระตุ้นการหลั่งอินซูลิน หากควบคุมยา อาหาร หรือพฤติกรรมไม่เหมาะสม อาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดต่ำลงจนเกิดภาวะแทรกซ้อนได้

อาการของภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (Hypoglycemia)

ภาวะน้ำตาลต่ำในผู้ป่วยเบาหวาน สามารถแสดงอาการได้ 2 กลุ่มหลัก ได้แก่

  1. อาการออโตโนมิค : เป็นอาการเตือนระยะแรก ได้แก่ ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว มืออ่อน เหงื่อออก รู้สึกร้อน ชา หิว คลื่นไส้ วิตกกังวล หรือกระสับกระส่าย หากรับรู้และแก้ไขได้ทัน จะช่วยป้องกันอาการรุนแรงในระยะถัดไป
  2. อาการสมองขาดกลูโคส : เกิดเมื่อสมองได้รับน้ำตาลไม่เพียงพอ ได้แก่ อ่อนเพลีย มึนงง สับสน ไม่มีสมาธิ ตาพร่ามัว พูดช้า เซื่องซึม ผิวหนังเย็นชื้น อุณหภูมิร่างกายต่ำ อาจรุนแรงถึงขั้นชัก หมดสติ หรือเกิดอัมพาตชั่วคราว ผู้ป่วยที่มีภาวะน้ำตาลต่ำซ้ำบ่อย อาจไม่มีอาการเตือนในระยะแรก ทำให้อาการรุนแรงเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำ

  • ฉีดอินซูลินมากเกินไป
  • การใช้ยาลดน้ำตาลในเลือดกลุ่ม Sulfonylurea ซึ่งกระตุ้นการหลั่งอินซูลินมากเกินไป
  • รับประทานอาหารน้อย ไม่ครบมื้อ หรือไม่ตรงเวลา
  • ดื่มแอลกอฮอล์ขณะท้องว่าง ทำให้ตับเผาผลาญแอลกอฮอล์แทนการปล่อยกลูโคสสำรอง
  • การออกกำลังกายหนักเกินไป โดยไม่ได้เสริมพลังงาน
  • อาการแทรกซ้อนจากโรคบางชนิด

การป้องกันและดูแลตนเอง เมื่อมีภาวะน้ำตาลต่ำ

  • รับประทานอาหารให้ตรงเวลา โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวาน ที่ใช้ยาเบาหวานเป็นยาประจำตัว
  • รับประทานยาตามแพทย์สั่ง – ตรวจติดตามนัด และการปรับขนาดยา/อินซูลิน ตามคำแนะนำแพทย์
  • พกอาหารหรือขนมที่มีน้ำตาลดูดซึมเร็ว เช่น น้ำผลไม้ ลูกอม น้ำตาลก้อน
  • ตรวจเช็ค ระดับน้ำตาลในเลือดสม่ำเสมอ เพื่อเฝ้าระวังภาวะผิดปกติ
  • แจ้งคนรอบข้างให้รู้วิธีช่วยเหลือ หากเกิดภาวะน้ำตาลต่ำเฉียบพลัน และดูแลตัวเองอย่างถูกต้อง